Konikotomia i konikopunkcja

Konikotomia i konikopunkcja - wskazania, przeciwwskazania, powikłania

Zastanawiasz się, co to jest konikotomia (krikotyreotomia)? To inwazyjna procedura udrożnienia dróg oddechowych, polegająca na nacięciu więzadła pierścienno-tarczowego. Zabieg ten, obok konikopunkcji (konikotomii igłowej), stanowi fundament ratunkowego dostępu przeztchawiczego w sytuacjach krytycznych, gdy standardowe metody zawodzą, a blokada dróg oddechowych występuje na wysokości lub powyżej szpary głośni.

Konikotomia – wskazania

Zabieg wykonuje się w sytuacjach, w których nie ma możliwości udrożnienia dróg oddechowych innymi metodami. Do głównych wskazań zalicza się:

nagłą niedrożność na poziomie krtani lub powyżej,
brak możliwości intubacji z uwagi na kurcz głośni,
wady twarzoczaszki lub kręgosłupa szyjnego (np. zespół Pierre'a Robina, zespół Downa),
ciało obce w drogach oddechowych, uraz twarzowo-szczękowy lub obrzęk krtani w wyniku wstrząsu anafilaktycznego.

Konikotomia – przeciwwskazania

Najważniejszym przeciwwskazaniem do wykonania zabiegu jest możliwość przeprowadzenia mniej inwazyjnej intubacji dotchawiczej. W przypadkach trudnych dróg oddechowych należy rozważyć zastosowanie rurki krtaniowej. Kolejnym ograniczeniem jest brak możliwości lokalizacji więzadła pierścienno-tarczowego – przed naruszeniem ciągłości tkanek osoba wykonująca zabieg musi mieć pewność co do miejsca interwencji.

Konikotomia – powikłania

Podczas przeprowadzania procedury mogą wystąpić następujące powikłania:

krwotok spowodowany nakłuciem naczynia,
odma (podskórna, śródpiersia, opłucnowa lub osierdziowa),
uszkodzenie ściany przełyku oraz zakażenie.

Przygotowanie i procedura

Wymagane jest ułożenie pacjenta na plecach z odgiętą głową. Obecnie na rynku dostępne są gotowe, sterylne zestawy do konikotomii chirurgicznej marki VBM: ScalpelCric i Surgicric.

W trakcie procedury chirurgicznej, po nacięciu więzadła i wprowadzeniu prowadnicy, umieszcza się rurkę i wypełnia jej mankiet. Niezbędna jest wówczas wentylacja podczas intubacji, którą można prowadzić przy użyciu urządzenia do wentylacji przeztchawiczej Manujet III. Jeśli struktury anatomiczne są niewyczuwalne, pomocne bywa badanie USG.

Konikotomia a tracheotomia

Zasadnicza różnica między tymi zabiegami polega na miejscu wprowadzenia rurki – w przypadku tracheotomii jest to tchawica. Tracheotomia stanowi zazwyczaj zabieg planowy, podczas gdy konikotomia jest działaniem doraźnym i ratunkowym.

Konikotomia chirurgiczna a konikopunkcja

Podczas konikopunkcji dochodzi do nakłucia więzadła specjalnym narzędziem QuickTrach służącym do konikopunkcji igłowej. Choć obecnie często preferowana jest konikotomia chirurgiczna, to konikopunkcja pozostaje procedurą ratującą życie w nagłych sytuacjach. Zastosowanie urządzenia QuickTrach znacznie podnosi skuteczność tego zabiegu.