Technologia ultradźwiękowej osteotomii, znana jako piezochirurgia (ang. piezosurgery), staje się coraz ważniejszym elementem w chirurgii kostnej, zwłaszcza w neurochirurgii i chirurgii kręgosłupa. Polega na wykorzystaniu bardzo precyzyjnych, ultradźwiękowych mikrodrgań do cięcia tkanki kostnej, przy jednoczesnym minimalizowaniu uszkodzenia tkanek miękkich – naczyń, nerwów, opony twardej – co stanowi istotną przewagę nad narzędziami obrotowymi i klasycznymi dłutami. Rozwój technologii, w tym rozmaite aplikacje systemu PIEZOSURGERY firmy Mectron, przyniósł praktyczne korzyści: mniejsza utrata krwi, lepsza kontrola pola operacyjnego, minimalizacja efektów termicznych i inne. W niniejszym artykule przedstawimy zastosowania piezochirurgii w dwóch istotnych obszarach: chirurgii czaszki i neurochirurgii oraz chirurgii kręgosłupa. Omówimy wskazania, korzyści, jak też techniczne aspekty. Zapoznaj się z treścią!
Zastosowania w chirurgii czaszki i neurochirurgii
Piezochirurgia wykorzystuje ultradźwiękowe wibracje (często około 25-30 kHz) o bardzo małej amplitudzie (na przykład 60-210 µm), które pozwalają na selektywne cięcie tkanek mineralizowanych (kości), przy jednoczesnym oszczędzaniu tkanek miękkich. Dzięki temu możliwe jest wykonanie osteotomii lub kraniotomii z mniejszym ryzykiem uszkodzenia struktur takich jak opona twarda, zatoki żylne, tkanka mózgowa oraz zawartość oczodołu.
Chirurgia korekcyjna czoła i czaszki u dzieci
W chirurgii dziecięcej (np. przy korekcji wad czołowo-oczodołowych, kraniotomii w leczeniu wad rozwojowych) technologia piezochirurgii oferuje konkretne korzyści:
- zmniejszona utrata krwi oraz „krwawe” miejsce operacyjne – dzięki precyzyjnemu cięciu i ograniczeniu mikrouszkodzeń,
- Mniejsza potrzeba rozpraszania tkanek miękkich oczodołu – co przekłada się na lepszy efekt estetyczny oraz mniejsze urazowe skutki,
- bezpieczniejsze dla opony twardej i zawartości oczodołu – precyzja cięcia minimalizuje ryzyko niepożądanych uszkodzeń,
- większa kontrola chirurgiczna , lepszy kontakt dotykowy chirurga z tkanką kostną,
- minimalny ubytek / szczelina kostna , co prowadzi do lepszego efektu estetycznego po gojeniu,
- szybsze gojenie się kości – dane wskazują m.in. na lepsze przyleganie brzegów osteotomii i mniejsze uszkodzenie osteocytów.
- Łatwe i precyzyjne modelowanie płatów kostnych – co w chirurgii dziecięcej jest szczególnie istotne, ze względu na kształtowanie się kości oraz aspekt kosmetyczny.
Kraniotomie czołowe, oczodołowe i podstawy czaszki – zastosowanie piezochirurgii
Zastosowanie technologii piezochirurgicznej w różnorodnych rodzajach kraniotomii – czołowej, czołowo-oczodołowej, pterionalnej, ciemieniowej, podpotylicznej oraz w mniej inwazyjnych technikach, takich jak minikraniotomie nadoczodołowe czy przezzatokowe – znacząco poprawia bezpieczeństwo i precyzję zabiegów w obrębie czaszki. Dzięki selektywnemu działaniu ultradźwięków możliwe jest wykonywanie osteotomii jedynie w obrębie tkanki kostnej, bez ryzyka przecięcia opony twardej, naczyń, nerwów czy struktur oczodołu. Umożliwia to chirurgowi zachowanie delikatnych struktur anatomicznych, przy jednoczesnym uzyskaniu czystego, dobrze widocznego pola operacyjnego.
Podczas kraniotomii czołowych i czołowo-oczodołowych szczególnie cenna jest możliwość precyzyjnego kształtowania płata kostnego w bezpośrednim sąsiedztwie oczodołu, co ogranicza konieczność rozpraszania tkanek miękkich oraz pozwala na osiągnięcie doskonałego efektu estetycznego dzięki minimalnemu ubytkowi kości, a także gładkim liniom cięcia. W przypadkach kraniotomii pterionalnych ciemieniowych i podpotylicznych piezochirurgia pozwala z kolei na wykonanie bardzo dokładnych osteotomii przy zachowaniu integralności zatok czaszkowych i naczyń krwionośnych, co istotnie zwiększa bezpieczeństwo pacjenta, ale też ułatwia późniejszą rekonstrukcję płatów kostnych.
W przypadku dostępu do kąta mostowo-móżdżkowego np. przy usuwaniu nerwiaka nerwu słuchowego piezochirurgia pozwala na precyzyjne usuwanie kości bez ryzyka przenoszenia drgań i przegrzewania pola operacyjnego. Zmniejsza to ryzyko uszkodzenia nerwów czaszkowych, zapewnia lepszy kontakt dotykowy z tkanką i umożliwia delikatne preparowanie w rejonach o ograniczonej przestrzeni. Podobne korzyści obserwuje się w chirurgii endoskopowej przezklinowej, gdzie precyzyjna, a do tego kontrolowana osteotomia w warunkach ograniczonego pola widzenia jest istotna dla bezpieczeństwa zabiegu.
Zastosowania w chirurgii kręgosłupa
W nowoczesnej chirurgii kręgosłupa technologia piezochirurgiczna staje się coraz bardziej cenionym narzędziem, szczególnie w zabiegach wymagających maksymalnej precyzji i bezpieczeństwa w bezpośrednim sąsiedztwie struktur nerwowych. W procedurach takich jak laminotomia, hemilaminotomia, laminektomia, laminoplastyka czy foraminotomia piezochirurgia pozwala na niezwykle dokładne cięcie tkanki kostnej przy jednoczesnym zachowaniu integralności opony twardej, naczyń i korzeni nerwowych. Ultradźwiękowe mikrowibracje działają selektywnie wyłącznie na kość, nie naruszając tkanek miękkich, co znacząco ogranicza ryzyko powikłań neurologicznych oraz krwawienia śródoperacyjnego.
W porównaniu z tradycyjnymi narzędziami obrotowymi, technika piezochirurgii oferuje chirurgowi wyższy poziom kontroli nad głębokością i kierunkiem cięcia, co jest szczególnie istotne w delikatnych obszarach kanału kręgowego. Dzięki temu możliwe jest uzyskanie czystych, precyzyjnych linii osteotomii oraz minimalnego ubytku kostnego, co ułatwia późniejszą rekonstrukcję struktur kręgosłupa, np. przy ponownym osadzaniu blaszki łuku kręgu po laminotomii lub foraminotomii. Istotną zaletą jest również ograniczenie ryzyka przegrzania pola operacyjnego – energia ultradźwiękowa generuje znacznie mniej ciepła niż frezy mechaniczne, co zmniejsza ryzyko uszkodzeń termicznych delikatnych struktur nerwowych i naczyniowych.
Zastosowanie technologii piezochirurgicznej jest również szczególnie wartościowe w procedurach przednich, jak ACDF (anterior cervical discectomy and fusion) czy przy usuwaniu osteofitów. Umożliwia ono delikatne i precyzyjne opracowanie tkanek kostnych w trudno dostępnych obszarach, minimalizując ryzyko uszkodzenia struktur sąsiednich. Dodatkowo, możliwość użycia wyspecjalizowanych końcówek roboczych pozwala na dotarcie do miejsc, które wcześniej wymagałyby bardziej rozległego dostępu chirurgicznego.
Zalety techniczne i kliniczne piezochirurgii
- Selektywność cięcia
Urządzenia piezochirurgiczne tną wyłącznie tkankę kostną (tkanki mineralizowane), podczas gdy tkanki miękkie pozostają względnie nienaruszone. Dzięki temu istnieje niższe ryzyko uszkodzeń tkanek miękkich, co ma istotne znaczenie w neurochirurgii i chirurgii kręgosłupa.
- Mniejsze generowanie ciepła
W porównaniu z narzędziami obrotowymi czy piłami oscylacyjnymi urządzenia ultradźwiękowe wytwarzają znacznie mniej ciepła w obrębie cięcia kostnego, co zmniejsza ryzyko uszkodzeń termicznych tkanek sąsiadujących (nerwy, opona, mózg).
- Lepsza kontrola chirurgiczna i widoczność pola operacyjnego
Precyzyjna osteotomia oraz minimalna ilość krwi w polu operacyjnym sprzyjają lepszej widoczności, co umożliwia bardziej kontrolowane i bezpieczne zabiegi.
- Lepsze warunki gojenia kostnego
Mniejszy ubytek kostny, precyzyjne brzegi osteotomii oraz ograniczone uszkodzenia osteocytów sprzyjają szybszemu i efektywniejszemu gojeniu się kości.
- Mniej inwazyjnie, bardziej estetycznie
W chirurgii czaszki, szczególnie w zabiegach pediatrycznych, aspekt estetyczny ma znaczenie. Zastosowanie piezochirurgii pozwala na uzyskanie wyjątkowo precyzyjnych cięć i minimalnego ubytku kostnego, co umożliwia dokładną rekonstrukcję płata oraz znacznie lepszy efekt kosmetyczny.
- Skrócenie hospitalizacji i zmniejszenie obciążenia pacjenta
Ze względu na mniejsze urazowe działanie, mniej krwi, lepszą rekonwalescencję, pacjenci są krócej w szpitalu i szybciej powracają do normalnego życia.
Z technologicznego, a także klinicznego punktu widzenia piezochirurgia, a w szczególności system PIEZOSURGERY® firmy Mectron, stanowi wartościową opcję w nowoczesnej chirurgii czaszki i kręgosłupa. Jej największe atuty to bezpieczeństwo względem struktur neuro-naczyniowych, precyzja cięcia, lepszy efekt kosmetyczny w operacjach czaszki oraz bardziej kontrolowane i szczelne rekonstrukcje kostne. Jednocześnie, decyzja o zastosowaniu tej techniki powinna uwzględniać konkretne warunki kliniczne, anatomię pacjenta, doświadczenie zespołu oraz dostępność sprzętu. W miarę jak technologia będzie coraz powszechniejsza i doświadczenie operatorów wzrośnie, można oczekiwać, że stanie się ona standardem w wielu procedurach wymagających maksymalnej precyzji.
Informacje w blogu pozyskane ze stron takich jak: